Đây là một bài viết rất hay được dịch bởi “Dấu Hiệu Thời Đại”. Tôi tin rằng nội dung của bài viết sẽ giúp ích rất nhiều trong cuộc sống và đầu tư của bạn. Bạn có thể đọc bài viết gốc trên trang web, đây là một bài viết được dịch ra tiếng Việt từ tác giả Colin, nguồn từ Willpower.
Bí mật của những “thánh nhân” giàu ý chí: Họ có thực sự khác biệt?
Những người này chắc chắn phải là thánh nhân. Roy Baumeister, một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu về khoa học ý chí, đã nghĩ như vậy. Ông và các đồng nghiệp nghiên cứu một số người ở Đức và Hà Lan, những người có vẻ như có sức mạnh ý chí không có gì cản nổi. Họ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, được giáo dục tốt và thành công trong công việc của mình.
Họ dành được thời gian cho bạn bè, gia đình và luôn cảm thấy hạnh phúc, thỏa mãn trong cuộc sống. Thực sự họ giống như những thánh nhân, nhưng trong mục đích của bài viết này, tôi sẽ mạn phép gọi họ là “những người giàu ý chí”. Để tìm hiểu làm thế nào họ chống lại sự cám dỗ và vượt qua thói quen trì hoãn, các nhà nghiên cứu cho họ một thiết bị có nút bấm. Họ sẽ bấm mỗi khi phải sử dụng đến sức mạnh ý chí trong ngày.
Điều này giúp nhà nghiên cứu biết những người giàu ý chí làm gì khác với những người bình thường chúng ta. Nhưng rồi một điều buồn cười đã xảy ra: họ hầu như không bao giờ bấm nút. Các nhà nghiên cứu bối rối: Tại sao những người giàu ý chí này lại hầu như không bao giờ sử dụng đến sức mạnh ý chí của họ? Câu trả lời là họ không cần đến nó.
Họ sắp xếp cuộc sống của họ để tăng cường và bảo tồn sức mạnh ý chí, khiến cho việc thực hiện các quyết định đúng đắn trở nên dễ dàng hơn. Họ làm 10 thứ dưới đây khác với những người bình thường chúng ta.
Thứ nhất là luôn ở thế “tấn công”.
Có một uẩn khúc nhỏ trong câu chuyện về những người giàu ý chí ở Đức và Hà Lan này. Nhiều người trong số họ kể rằng, nếu họ ngồi vào chiếc ghế sau quán rượu, họ sẽ không bao giờ rời đi được. Những người khác thuật lại rằng họ không thể chống lại sự cám dỗ của đồ ngọt khi có chúng ở xung quanh. Có vẻ các “thánh nhân” này cũng dễ bị cám dỗ như những người bình thường chúng ta vậy. Bí quyết của họ là gì? Hóa ra đơn giản là họ không đặt bản thân vào các tình huống đó.
Cuộc sống của họ được tổ chức tốt để tránh phải đối mặt với sự cám dỗ. Những người này chơi tấn công bằng cách nghĩ về những gì có thể cám dỗ họ trong tương lai, cho dù đó là rượu bia, bánh kẹo hay sự phân tán tư tưởng trong khi làm việc, và sắp xếp để tránh chúng. Họ có vẻ là những siêu nhân về ý chí vì họ hầu như không bao giờ phải sử dụng đến nó.
Để trở thành một người giàu ý chí, hãy nghĩ đến các lý do khiến bạn đi lạc khỏi mục tiêu rồi sắp xếp để bạn thành công từ trước khi bắt đầu. Hãy chuẩn bị đồ tập thể dục từ tối hôm trước, hãy đặt chuông đồng hồ để giúp bạn thức giấc. Đừng để thực phẩm không lành mạnh trong nhà. Hãy dọn dẹp nơi làm việc của bạn để không còn thứ gì khiến bạn phải phân tán tư tưởng.
Tất cả những thứ đó có vẻ đơn giản nhưng thực hiện chúng sẽ giúp bạn sử dụng sức mạnh ý chí hiệu quả hơn và bám chặt lấy mục tiêu của mình.
Điều thứ hai: Đừng thất bại.
Đây có lẽ là sự khác biệt lớn nhất giữa những người giàu ý chí và những người bình thường. Người bình thường đặt ra những mục tiêu phi thực tế đến mức vô vọng.
Họ lập kế hoạch giảm cân, học một ngôn ngữ mới và dành nhiều thời gian hơn cho gia đình cùng một lúc. Rồi họ cố gắng quá sức chịu đựng, cảm thấy tuyệt vọng và từ bỏ tất cả mọi mục tiêu đã đặt ra. Những người giàu ý chí làm ngược lại: họ đặt ra các mục tiêu mang tính thực tế với những kế hoạch và mốc thời gian cụ thể.
Khi tôi nói “mang tính thực tế”, tôi muốn nói những mục tiêu mà họ biết chắc chắn họ sẽ làm được. Bạn có lẽ đã lập ra rất nhiều mục tiêu phi thực tế trong quá khứ đến nỗi bạn quên mất cảm giác hoàn thành mục tiêu là như thế nào. Đạt được mục tiêu không chỉ mang lại cho bạn cảm giác mạnh mẽ của sự thành công, nó còn mang lại cho bạn sự tự tin rằng bạn có thể đạt được những mục tiêu tiếp theo.
Để trở thành người giàu ý chí, hãy đặt ra một mục tiêu mà bạn biết rằng bạn sẽ không thất bại. Bạn không cần kết quả lớn lao ngay lập tức, bạn chỉ cần đi một bước đúng hướng. Một khi đã làm được điều đó, hãy đi thêm một bước nữa. Không có gì phải vội, miễn là mỗi bước đi đều đúng hướng.
Điều thứ ba: Tập trung vào sự nhất quán chứ không phải cường độ.
Không có gì quá đặc biệt về những người giàu ý chí; họ không đạt được kỳ công lớn thông qua nỗ lực phi thường tức thời. Họ chỉ đơn giản là xuất hiện và làm công việc của họ ngày này qua ngày khác. Họ đến phòng tập thể dục thường xuyên, có thái độ thân thiện và làm việc hiệu quả mỗi ngày.
Họ đi ngủ sớm vào mỗi tối và dậy sớm vào mỗi buổi sáng. Theo thời gian, những chiến thắng nhỏ này tích tụ lại, mang lại ý chí mạnh mẽ hơn để chống lại cám dỗ hay sức mạnh để tiếp tục trước những thách thức. Hầu hết chúng ta làm theo cách ngược lại. Thay vì ăn một bữa sáng lành mạnh mỗi ngày, chúng ta ăn bất cứ thứ gì mình muốn rồi lại thực hiện chế độ ăn cực kỳ hà khắc để giảm cân thật nhanh.
Thay vì tập thể dục 30 phút mỗi ngày, chúng ta không tập chút nào rồi lại lao vào chương trình cường độ cao với hứa hẹn bụng sáu múi trong 8 tuần. Thay vì làm dự án 30 phút mỗi ngày, chúng ta đợi đến phút cuối rồi mới tiêm cà phê vào tĩnh mạch, ăn cơm hộp và làm việc suốt đêm để hoàn thành. Để trở thành người giàu ý chí, bạn phải có sự kiên trì và bền bỉ.
Đừng cố gắng hoàn thành những mục tiêu lớn trong khoảng thời gian ngắn. Chỉ cần thay đổi hành vi hàng ngày, cùng với thời gian sẽ mang lại những kết quả mong đợi. Hãy làm điều đó hàng ngày một cách nhất quán. Hãy nhớ rằng nước cắt được đá không phải bằng sức mạnh của nó mà bằng sự kiên trì bền bỉ.
Thứ tư: Giấc ngủ.
“Ngủ là dành cho kẻ yếu đuối” – Margaret Thatcher mặc dù có ý tốt với câu nói đó, nhưng bà đã rất sai lầm. Bạn ngủ càng nhiều thì bạn càng mạnh mẽ hơn, ít nhất là về mặt ý chí. Khi bạn không ngủ đủ, vỏ não trước trán – phần não dùng để phát huy sức mạnh ý chí – bị ảnh hưởng mạnh nhất.
Khi bạn mệt mỏi, các tế bào não không có khả năng hấp thụ Glucose (thứ mà bộ não dùng làm nhiên liệu) một cách hiệu quả. Điều đó có nghĩa là bạn đã mất đi phần lớn sức mạnh ý chí của mình. Bộ não nhận ra nó không nhận đủ Glucose và ngay lập tức tạo ra cảm giác thèm Carbohydrate đơn giản và Cafein để bổ sung nguồn cung cấp. Đó là lý do tại sao bạn thấy các hộp Pizza và cốc cà phê trải đầy ký túc xá đại học trong thời gian thi cử.
Bộ não của các sinh viên cần được cấp nhiên liệu. Có một tin thậm chí còn tệ hơn: do tế bào não không hấp thụ Glucose hiệu quả, bạn sẽ không chỉ ăn pizza mà còn ăn nhiều hơn nhiều so với lượng bạn thực sự cần. Bộ não sẽ tiếp tục tạo ra cảm giác thèm ăn cho đến khi nó nhận được đủ Glucose từ máu, bất kể bao nhiêu calo đã nạp vào.
Tóm lại, những người thiếu ngủ chắc chắn sẽ không đủ giàu ý chí để tránh khỏi số phận này. Giải pháp tất nhiên là ngủ nhiều hơn, nhưng điều đó nói thì dễ hơn làm trong thế giới đầy thứ kích thích này. Dưới đây là một số cách để bạn lấy được thêm sức mạnh ý chí từ giấc ngủ hiện tại: Một là duy trì căn phòng hoàn toàn tối. Hầu hết chúng ta đánh giá thấp ảnh hưởng của ánh sáng trong phòng ngủ.
Khi phòng ngủ càng tối, nó giúp bộ não ngừng hoạt động và ngủ hiệu quả hơn. Điều này giúp bạn nghỉ ngơi tốt hơn và khôi phục sức mạnh ý chí. Cách thứ hai là ngủ trưa. Những nghiên cứu cho thấy số giờ bạn thức liên tục có ảnh hưởng lớn nhất, vì vậy chia nó làm đôi bằng một giấc ngủ trưa có thể mang lại lợi ích đáng kể. Ngủ 7 tiếng ban đêm với một giấc ngủ trưa 1 tiếng thì tốt hơn là ngủ liền 8 tiếng mà không nghỉ trưa.
Thứ ba là tạo nguồn dự trữ: ngủ nhiều hơn vào cuối tuần sẽ tạo ra nguồn dự trữ mà não bạn có thể sử dụng cho sức mạnh ý chí trong tuần. Vì vậy, nếu không thể ngủ nhiều hơn trong tuần, hãy xem liệu bạn có thể ngủ bù vào cuối tuần không.
Thứ năm: Tập thiền.
Thiền là cách nhanh nhất và hiệu quả nhất để trở nên giàu ý chí. Bằng cách tập thiền, bạn huấn luyện bộ não tập trung và chống lại thôi thúc suy nghĩ lan man. Nghiên cứu cho thấy chỉ sau 2 đến 3 ngày tập thiền trong 10 phút, bộ não bạn đã có thể tập trung tốt hơn, có nhiều năng lượng hơn và ít bị căng thẳng hơn. Có rất nhiều huyền thoại xung quanh việc tập thiền như đốt hương, tụng kinh, mặc áo cà sa… nhưng chúng ta hãy bắt đầu bằng việc hiểu thiền thực sự là gì.
Thiền đơn giản là sự thực hành đưa ý nghĩ của bạn về hiện tại. 47% cuộc đời của chúng ta dành để hồi tưởng quá khứ hoặc suy nghĩ về tương lai. Chúng ta dành rất ít thời gian với một tâm trí thư thái tập trung vào những gì đang làm ngay lúc này. Đó là điều mà thiền cố gắng mang lại. Nó thường được thực hiện bằng cách ngồi thẳng lưng trong phòng yên tĩnh và tập trung hoàn toàn vào hơi thở.
Tuy nhiên, nó cũng có thể thực hiện ở bất kỳ hoạt động nào mang lại cho bạn sự tập trung và chú ý hoàn toàn.
Thứ sáu: Tập thể dục.
Có lẽ bạn sẽ không ngạc nhiên khi biết người giàu ý chí tập thể dục thường xuyên, nhưng điều gây sốc là việc tập thể dục đơn giản lại tăng cường sức mạnh ý chí đến mức nào. Các nhà nghiên cứu đã lấy 24 người (độ tuổi từ 18 đến 50) không tập thể dục để tham gia nghiên cứu 2 tháng.
Họ được đến phòng tập miễn phí và được yêu cầu tập một lần một tuần trong tháng đầu, sau đó tăng lên ba lần một tuần trong tháng thứ hai. Trong suốt quá trình, các nhà nghiên cứu kiểm tra khả năng tự kiểm soát của họ từ việc chống lại cám dỗ đến kiên trì thực hiện nhiệm vụ thử thách. Kết quả thực sự đáng kinh ngạc: chỉ sau 2 tháng, tất cả người tham gia đều tăng cường khả năng chống lại cám dỗ rõ rệt.
Nhưng lợi ích không dừng lại ở đó. Mặc dù không có hướng dẫn nào khác, những người tham gia còn trì hoãn ít hơn trong công việc, kiểm soát cảm xúc tốt hơn, giảm uống cà phê và rượu bia. Họ tiết kiệm nhiều hơn, ăn vặt ít hơn, bắt đầu chế độ ăn lành mạnh, xem TV ít hơn và dành nhiều thời gian học tập hơn. Họ tiêu ít tiền hơn cho những sở thích đột phát và luôn đến đúng hẹn.
Tất cả những hoạt động này xảy ra một cách tự nhiên từ việc tập thể dục thường xuyên. Tuy nhiên, trước khi bạn lên kế hoạch tập luyện điên cuồng, hãy dừng lại một chút. Điều quan trọng cần nhớ là trong tháng đầu tiên, những người tham gia chỉ đến phòng tập một lần mỗi tuần. Để trở thành người giàu ý chí, bạn chỉ cần lập một kế hoạch nhất quán và không quá sức để bắt đầu nhận được lợi ích.
Thứ bảy: Thực hành chánh niệm.
Bạn có xỉa răng trước khi đánh răng không? Bạn làm gì mỗi khi đến chỗ làm? Chúng ta có xu hướng tin rằng mọi lựa chọn trong ngày đều thông qua quá trình xem xét đầy đủ thông tin. Nhưng thực tế 45% quyết định hàng ngày được thực hiện hoàn toàn tự động và máy móc.
Bộ não của chúng ta thường chạy trong chế độ tự động, và thật không may, những quyết định tự động này thường thúc đẩy bạn ăn thực phẩm không lành mạnh hoặc trì hoãn công việc. Bạn dành càng nhiều thời gian cho chế độ tự động, bạn càng gia tăng cảm giác thèm ăn vặt và mong muốn trì hoãn. Bạn có thể trở thành người giàu ý chí đơn giản bằng cách lưu tâm nhiều hơn đến các quyết định hàng ngày.
Điều này chỉ đơn giản như việc dừng lại tự hỏi tại sao bạn lại quyết định làm một cốc cà phê ngay khi đến văn phòng, hay tại sao lại ăn ngũ cốc thay vì trứng. Đơn giản chỉ cần đặt câu hỏi cho những quyết định hàng ngày này, bạn sẽ tăng cường sức mạnh ý chí để thực hiện các lựa chọn tốt hơn.
Thứ tám: Đón nhận những tình huống dễ bị tổn thương.
Nỗi sợ hãi lớn nhất của con người không phải là cái chết, đó là nói trước công chúng. Tuy nhiên, bản thân hành động nói không phải là cái chúng ta sợ, cái chúng ta thực sự sợ là đặt mình vào vị thế dễ bị tổn thương. Chúng ta sợ những lời chỉ trích, sợ bị phán xét, sợ bị coi là kém cỏi và để người khác biết về điều đó. Nhưng nếu bạn không đặt mình vào vị trí dễ bị tổn thương, bạn sẽ không bao giờ lớn mạnh lên được. Những người giàu ý chí thường đi ra ngoài vùng thoải mái của họ.
Họ đón nhận thực tế rằng họ sẽ dễ bị tổn thương nhưng họ học hỏi từ các sai lầm. Họ có thể buông bỏ những lời chỉ trích từ người khác vì họ biết mình sẽ trở nên tốt hơn. Tuy nhiên, họ không mời chào sự thất bại và hỗn loạn. Thay vào đó, họ dành nhiều thời gian cho “vùng học tập”. Để giàu ý chí, hãy để bản thân vừa đủ ra khỏi vùng thoải mái nhưng đừng xa quá đến nỗi mọi thứ trở nên hỗn loạn.
Thứ chín: Ăn chế độ ăn chỉ số đường huyết thấp (Low-GI).
Không ngạc nhiên khi người giàu ý chí ăn uống lành mạnh, nhưng điều đáng ngạc nhiên là việc ăn uống lành mạnh lại giúp tăng sức mạnh ý chí, tạo thành một chu trình tích cực. Khi cơ thể nhận thực phẩm, nó tạo ra Glucose trong máu – nguồn nhiên liệu để bộ não suy nghĩ sáng tạo và phát huy sức mạnh ý chí.
Bất kỳ thực phẩm nào cũng cung cấp Glucose, nhưng không phải tất cả đều như nhau. Các loại thực phẩm có đường sẽ làm nồng độ Glucose tăng vọt, cho bạn nhiên liệu trong ngắn hạn nhưng sau đó lại sụt giảm nhanh chóng khiến ý chí suy giảm theo. Điều tốt nhất bạn nên làm là giữ cho nồng độ Glucose trong máu ổn định để cung cấp nhiên liệu ổn định cho bộ não trong thời gian dài.
Các nhà nghiên cứu đề xuất chế độ ăn uống với chỉ số đường huyết thấp. Dưới đây là một số thực phẩm gợi ý:
- Thứ nhất là thịt nạc từ bò, lợn, gà và cá.
- Thứ hai là các loại hạt giàu axit béo Omega-3 như quả óc chó, hạt điều (không bao gồm lạc).
- Thứ ba là trái cây tươi như chuối, việt quất, táo và đào (tốt hơn trái cây khô vì ít đường hơn).
- Thứ tư là rau củ, đặc biệt là phần rễ như khoai lang, khoai tây, cà rốt.
Trước khi muốn cải tổ toàn diện chế độ ăn, hãy nhớ rằng người giàu ý chí đôi khi vẫn bất lực trước cám dỗ nếu chúng ở ngay trước mặt. Vì vậy, đừng tuyệt đối cấm bản thân những thứ bạn thực sự muốn. Chỉ cần đảm bảo hầu hết các bữa ăn là lành mạnh và luôn luôn có một bữa sáng đầy đủ dưỡng chất.
Điều cuối cùng, số 10: Tập trung vào quá trình chứ không phải kết quả.
Khi đặt mục tiêu giảm cân, thăng chức hay chạy marathon, bạn thường tập trung vào kết quả cuối cùng. Tất nhiên bạn cần hướng tới mục tiêu, nhưng luôn có những yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát. Nếu mục tiêu là giảm cân, bạn không thể kiểm soát hoàn toàn yếu tố di truyền của mình.
Nếu mục tiêu là chạy marathon, bạn không thể kiểm soát việc mình có thể bị ốm hay bị thương. Nếu là thăng chức, bạn không thể kiểm soát năng lực của các ứng viên khác hay ý kiến của cấp trên. Nếu chỉ tập trung vào kết quả, ngay cả khi bạn làm mọi thứ hoàn hảo mà vẫn không đạt được, sức mạnh ý chí của bạn sẽ bị sụt giảm đáng kể. Bạn sẽ mất động lực và bắt đầu hoài nghi bản thân.
Bạn có thể vượt qua hiện tượng này bằng cách tập trung vào những thứ mình có thể kiểm soát được – đó chính là quá trình thực hiện. Bạn không kiểm soát được việc cơ thể giảm bao nhiêu cân, nhưng bạn kiểm soát được loại thực phẩm nạp vào. Bạn không đảm bảo sẽ hoàn thành cuộc chạy, nhưng kiểm soát được nỗ lực tập luyện hàng ngày. Bạn không kiểm soát được sếp có thăng chức không, nhưng có thể đến văn phòng sớm với thái độ tích cực.
Để trở thành người giàu ý chí, hãy dùng kết quả mong muốn để định ra phương hướng, sau đó hãy tạm quên chúng đi và tập trung vào quá trình. Điều này giúp bạn có thêm động lực mỗi ngày thay vì nhìn vào kết quả đang còn quá xa vời. Kết luận lại, không có gì quá đặc biệt về những người giàu ý chí; họ đơn giản chỉ có cái nhìn hơi khác về cuộc sống so với người bình thường.
Thay vì dùng ý chí như biện pháp cuối cùng, họ dùng nó để tránh cám dỗ ngay từ đầu. Thay vì đặt mục tiêu lớn đòi hỏi nỗ lực phi thường trong ngắn hạn, họ đặt ra các mục tiêu thực tế dài hạn. Thay vì trì hoãn và rối cuồng ở phút cuối, họ làm từng việc nhỏ mỗi ngày. Họ tập trung vào quá trình, vào những nỗ lực có thể kiểm soát được để mỗi ngày đi thêm một bước nhỏ đúng hướng.
