Bài viết ngày hôm nay sẽ đi thẳng vào câu hỏi: Bạn muốn thành công với giao dịch ngoại hối đến mức nào? Bạn có sẵn sàng đánh đổi mọi thứ để có được nó, kể cả việc phải thay đổi hoàn toàn cách nhìn, cách nghĩ của mình về công việc giao dịch hay không? Đa phần mọi người đều thấy rằng việc thay đổi là rất khó và họ thường rất ngại việc này. Có rất nhiều rào cản liên quan như cái tôi, sự tự ái cá nhân, sự lười biếng hoặc tâm lý ngại thay đổi điều gì đó đã cũ kỹ.
Tuy nhiên, nếu bạn đang bị thua lỗ và mất tiền, hãy nghiêm túc nhìn lại. Việc thay đổi là điều cần thiết và là yếu tố tất yếu nếu bạn còn muốn tồn tại trên thị trường khắc nghiệt này. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng thảo luận tại sao bạn cần thay đổi cách nghĩ để thành công. Tôi tin rằng nếu bạn đọc hết bài viết và rèn luyện những thói quen tốt, bạn sẽ gặt hái được những thành quả xứng đáng.
Đừng Gắn Chặt Cảm Xúc Vào Từng Lệnh Giao Dịch Riêng Lẻ
Đầu tiên, bạn cần thay đổi cách nghĩ của mình về giao dịch. Một trong những điều gây ra nhiều khó khăn nhất chính là việc bạn quá bó buộc và gắn chặt cảm xúc với các lệnh đang chạy. Thực tế, bạn nên giữ một tâm thế “không cảm xúc” mỗi khi có ý định vào lệnh giao dịch. Bạn không nên kỳ vọng vào bất kỳ một lệnh riêng lẻ nào rằng nó chắc chắn sẽ thắng hoặc thua, dù bạn có tự tin đến đâu về phương pháp của mình.
Thực tế là dù phương pháp của bạn có tỷ lệ thắng cao vượt trội, bạn cũng không thể chắc chắn 100% rằng lệnh vừa vào sẽ có lãi hay lỗ. Trong nghề trading, luôn tồn tại một tỷ lệ ngẫu nhiên của những lệnh thắng và lệnh thua, bất kể hệ thống giao dịch của bạn là gì. Đừng nhầm lẫn ở đây; tôi không nói về xác suất của một lần giao dịch đơn lẻ, mà tôi đang nói về một chuỗi giao dịch trong một khoảng thời gian đủ dài.
Trong một chuỗi lệnh, bạn có thể kỳ vọng dành chiến thắng với tỷ lệ nhất định, ví dụ như 60%. Rất nhiều trader lẫn lộn khi nghĩ rằng họ vừa vào lệnh là phải thắng ngay, hoặc vừa vào 2 lệnh là phải có kết quả của con số 60% đó. Trên thực tế, xác suất không vận hành đơn giản như vậy theo từng bước ngắn hạn.
Hiểu Về Quy Luật Xác Suất Và Sai Lầm Của Con Bạc
Tôi muốn bạn nghĩ về một chiếc lọ thủy tinh chứa 100 viên bi: 40 viên màu đỏ tượng trưng cho lệnh thua và 60 viên màu xanh tượng trưng cho lệnh thắng. Bạn có tỷ lệ thắng 60%, nhưng khi bạn xóc lọ lên, nhắm mắt lại và lấy ra một viên, bạn không thể biết chắc đó là xanh hay đỏ. Dù bi xanh nhiều hơn, nhưng trong một lần bốc duy nhất, mọi thứ đều là phân bố ngẫu nhiên.
Hãy lấy một ví dụ khác về trò chơi tung đồng xu. Giả sử bốn lần liên tiếp xuất hiện mặt sấp, bạn có thể kỳ vọng lần thứ năm sẽ là mặt ngửa để “cân bằng” lại. Tuy nhiên, tỷ lệ sấp ngửa ở lần thứ năm vẫn là 50/50, không hề thay đổi dù trước đó kết quả ra sao. Các nhà tâm lý học gọi đây là “Sai lầm của con bạc” (Gambler’s Fallacy) hay “Sai lầm Monte Carlo”.
Một nghiên cứu trên tạp chí PNAS đã chỉ ra rằng bộ não con người rất dễ mắc phải sai lầm này. Đây chính là điều tôi khuyên bạn nên áp dụng vào trading: Dù kỳ vọng hệ thống có 60% chiến thắng, bạn phải hiểu rằng các lệnh thắng và thua được phân bổ một cách ngẫu nhiên. Khi nhận thức rõ điều này, bạn sẽ không còn đặt quá nhiều cảm xúc hy vọng hay sợ hãi vào từng lệnh nữa.
Loại Bỏ Sự Phấn Khích Để Giao Dịch Một Cách Vô Tư
Bạn cần trở nên vô tư hơn trong giao dịch, từ đó các quyết định đưa ra mới đúng đắn và hợp lý. Thi thoảng có bạn gửi email cho tôi nói rằng đang rất hứng thú với dãy nến này hay mô hình kia và kỳ vọng chúng sẽ dẫn đến chiến thắng. Tôi nghĩ rằng bạn không nên có sự “hứng thú” quá đà như vậy. Đừng đặt cảm xúc vào bất kỳ giao dịch nào, dù dấu hiệu có đẹp đến đâu.
Khi bạn bắt đầu loại bỏ được cảm xúc, bạn sẽ làm được những điều đúng đắn như quản lý rủi ro tốt hơn và không tá máy vào các lệnh đang chạy. Bạn nhận ra một thiết lập nến hình thành có thể cho bạn lợi nhuận nhưng cũng có thể làm bạn mất tiền. Bạn chấp nhận mất một khoản tiền vừa phải nếu thua lỗ và để thị trường làm nốt công việc của nó sau khi lệnh đã khớp.
Hãy suy nghĩ theo xác suất để tránh những tổn thương về mặt cảm xúc. Nếu bạn thấy một dãy nến tương tự lần trước đã giúp bạn kiếm tiền và nảy sinh kỳ vọng “ngon ăn” lần này, bạn rất dễ tăng khối lượng giao dịch (volume/lot) lên. Bằng lối suy nghĩ này, bạn đang đưa bản thân vào nguy cơ bị thất vọng và tổn thương nặng nề nếu kết quả không như ý.
Tại Sao Tài Khoản Demo Thắng Nhưng Tài Khoản Thật Lại Cháy?
Dù dãy nến có giống đến 99% so với lệnh thắng gần nhất, thì kết quả của lệnh hiện tại vẫn là một sự kiện ngẫu nhiên. Đừng cho phép bản thân bị ảnh hưởng bởi kết quả của những lệnh trước đó, vì chúng không có mối liên hệ trực tiếp nào với lệnh này. Nếu bạn có tỷ lệ lợi nhuận 60%, hãy nhớ rằng con số này dựa trên một chuỗi hàng trăm lệnh, chứ không phải chỉ 5 hay 10 lệnh.
Thực tế, bạn hoàn toàn có khả năng gặp chuỗi 5 đến 10 lần thua liên tiếp. Mục tiêu của bạn là không để bản thân bị ảnh hưởng cảm xúc trong những giai đoạn như vậy. Nếu có thời gian, bạn nên tìm hiểu về Poker – một trò chơi có tính tương đồng rất cao với trading về mặt xác suất. Trong Poker hay Trading, thắng thấy bình thường, thua thấy chẳng sao, đó mới là trạng thái đỉnh cao.
Những tài khoản cháy thường là kết quả của một chuỗi lỗi tâm lý liên tiếp. Bạn quá kỳ vọng vào một lệnh, bạn nhân đôi nhân ba rủi ro để rồi khi thua, bạn phát điên và muốn trả thù thị trường. Cứ thế, tài khoản của bạn bốc hơi rất nhanh. Điều này hoàn toàn có thể tránh được nếu bạn nghĩ đúng về xác suất và loại bỏ sự kỳ vọng hão huyền.
Hãy nhớ lại khoảng thời gian bạn giao dịch tài khoản Demo, hầu hết mọi người đều làm rất tốt. Lý do là vì bạn có cách nghĩ đúng: Bạn không có kỳ vọng, không lo lắng về số tiền ảo và không quan tâm lệnh đó thắng hay thua. Nếu bạn có thể mang tâm thế đó vào tài khoản thật, tôi tin rằng bạn sẽ kiếm được tiền bền vững trên thị trường này. Chúc các bạn may mắn và thành công!
