Nhiều khóa học dạy rằng bạn không nên mạo hiểm quá 5% hay 10% tài khoản cho mỗi lệnh giao dịch. Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, đây là một hướng tiếp cận sai lầm và có thể khiến bạn luẩn quẩn trong việc giao dịch không hiệu quả. Hãy tưởng tượng nếu tài khoản của bạn bị lỗ 50%, bạn cần phải gấp đôi tài khoản (tăng trưởng 100%) mới quay lại được số vốn ban đầu. Lúc này, nếu vẫn áp dụng luật 5% rủi ro, con số này chỉ bằng một nửa so với lúc vốn còn nguyên vẹn, khiến việc khôi phục tài khoản trở nên cực kỳ khó khăn.
Thay vì dùng con số phần trăm, tôi khuyên bạn nên dùng một con số tiền cụ thể như 100 đô, 200 đô hay 500 đô cho một lần thua. Hãy luôn nhớ số tiền cắt lỗ (cut loss) phải tương ứng với số lot bạn vào lệnh tại các ngưỡng hỗ trợ và kháng cự. Rủi ro luôn đi kèm với lợi nhuận; bạn không thể mong muốn một khoản lãi lớn nếu số tiền chấp nhận mất quá thấp. Việc cố định số tiền giúp bạn kiểm soát tâm lý tốt hơn là nhìn vào những con số phần trăm nhảy múa theo quy mô vốn.
Lòng tham “ngu ngốc” và giấc mơ đổi đời sau một đêm
Lòng tham luôn là thứ hại chúng ta nhất trong trading, khi tiền bạc và vật chất làm mờ mắt. Đa phần trader mới thường giống như những kẻ liều mạng trong sòng bạc, theo đuổi giấc mơ giàu có sau một đêm. Đây là một loại chất gây nghiện ăn sâu vào tâm trí, dụ dỗ bạn cho đến khi muốn thoát ra thì cũng là lúc không còn xu dính túi. Hãy luôn sống với thực tế và đừng cố theo đuổi những “quả to” ở mọi lệnh giao dịch vì chúng rất hiếm khi xuất hiện.
Nếu bạn duy trì được tỷ lệ rủi ro trên lợi nhuận (R:R) ở mức 1:2 hay 1:3, đó đã là tiêu chuẩn chuyên nghiệp và thực sự tuyệt vời rồi. Bạn chẳng cần phải tham lam hơn, trừ khi bạn nhìn nhận một cách khách quan rằng thị trường vẫn còn dư địa lớn. Trong trường hợp đó, hãy “nằm im tận hưởng”. Điều quan trọng nhất là sự hợp lý; nếu đạt tỷ lệ mục tiêu mà thị trường có dấu hiệu chững lại, hãy chốt lời, thu tiền về và tiếp tục “rình” cơ hội tiếp theo.
Cạm bẫy Scalping và hệ lụy của việc giao dịch quá nhiều
Nhiều người mới tham gia thường bị cuốn vào lối đánh Scalping – mua đi bán lại liên tục trong ngày với hy vọng kiếm tiền nhanh. Bản thân tôi thời gian đầu cũng từng Scalping điên cuồng và đưa tài khoản demo từ 3.000 đô lên 11.000 đô chỉ trong 6 ngày. Nhưng kết quả thực tế sau đó là tôi đã làm cháy nhiều tài khoản và rơi vào trạng thái bực dọc, căng thẳng tột độ. Việc ngồi trước máy tính cả ngày, thức đêm dậy sớm vì sợ bỏ lỡ nhịp sóng của thị trường là một sai lầm cực kỳ nguy hiểm.
Lối giao dịch này làm bạn cháy tài khoản cực nhanh mà chẳng học thêm được kinh nghiệm gì giá trị. Những người sống sót lâu dài thường chuyển sang khung thời gian lớn hơn như H4, D1 hay W1 để vào lệnh có chọn lọc hơn. Thay vì vào lệnh liên tục, họ chỉ giao dịch khoảng 3 đến 4 lệnh mỗi tháng nhưng với chất lượng cực cao. Đừng để thị trường điều khiển cuộc sống của bạn; hãy biến trading thành một công cụ mang lại tự do thay vì sự mệt mỏi.
Sự tự mãn, kiêu ngạo và nghệ thuật giữ im lặng của Trader
Sự tự mãn và kiêu ngạo cũng nguy hiểm không kém lòng tham. Có người từng nói với tôi rằng: “May cho em vì khi bắt đầu em bị mất tiền, tốt hơn là kiếm được nhiều tiền ngay từ đầu”. Câu nói này rất đúng, bởi nếu thắng lớn ngay khi mới bắt đầu, bạn sẽ dễ trở nên kiêu ngạo, khó nghe lời khuyên và khó chấp nhận sai lầm. Điều chúng ta cần trong nghề này là sự khiêm tốn và kiên trì rèn luyện qua từng giai đoạn khó khăn.
Các trader huyền thoại như Jesse Livermore hay Warren Buffett đều khuyên bạn nên giữ kín kế hoạch giao dịch của mình. Livermore luôn giữ im lặng về các khoản đầu cơ; nếu ông thắng nghĩa là ông đúng, nếu thua nghĩa là ông sai, không cần phải than phiền hay giải thích. Khi bạn chia sẻ lệnh của mình với người khác, bạn dễ để cảm xúc và ý kiến của họ xen vào công việc của bạn. Hãy sống khiêm tốn, đừng khoe khoang, vì khi bạn bắt đầu thấy mình vĩ đại chính là lúc thị trường sẽ kéo bạn xuống đất trong nỗi xót xa.
Đừng suy nghĩ quá nhiều và hãy giữ mọi thứ đơn giản
Một sai lầm phổ biến khác là theo dõi quá nhiều cặp tiền tệ lạ. Nhiều trader nghĩ rằng theo dõi 20-30 cặp sẽ có nhiều cơ hội hơn, nhưng thực tế bạn sẽ dễ gặp rủi ro vì không hiểu đặc tính của chúng. Hãy chỉ tập trung vào những cặp tiền tệ chính, cộng thêm vàng, bạc hoặc dầu. Việc theo dõi sát sao một vài thị trường quen thuộc giúp bạn hình thành “cảm giác” thị trường tốt hơn và đưa ra quyết định chính xác hơn.
Cuối cùng, đừng suy nghĩ quá nhiều hay cố gắng kiểm soát thị trường – điều đó là không thể. Thay vào đó, hãy kiểm soát bản thân mình và giữ tâm trí ở trạng thái cân bằng. Hãy xây dựng một kế hoạch đơn giản với những gạch đầu dòng cụ thể cho các điều kiện vào lệnh. Khi các yếu tố đã hội đủ, hãy vào lệnh, tắt máy tính và chờ đến sáng hôm sau để xem kết quả. Hãy để mọi việc trở nên đơn giản và tinh tế thay vì tự làm khó mình bằng những suy luận phức tạp không đáng có.
